Wat is een UCITS ETF? Vergelijking met Amerikaanse ETF’s (gids 2026)

Een UCITS ETF is simpelweg een exchange-traded fund dat een zeer specifieke set EU-regels volgt die bedoeld zijn voor particuliere beleggers, mensen zoals jij en wij.

Maar dat kleine woord “UCITS” verbergt veel regelgeving, en het verklaart ook waarom Nederlandse beleggers (net als andere EU-beleggers) vaak niet de goedkopere, in de VS gevestigde versies van dezelfde ETF’s kunnen kopen.

In dit artikel leggen we alles uit wat je moet weten over UCITS ETF’s.

Kort samengevat:

• UCITS ETF = Europa-vriendelijke ETF. Deze is ontworpen voor particuliere EU-beleggers, moet strikte EU-regels volgen (diversificatie, bewaring, transparantie, liquiditeit), kan in alle EU-landen worden verkocht, en is meestal gevestigd (gedomicilieerd) in Ierland of Luxemburg.
• Amerikaanse ETF = Amerika-vriendelijke ETF. Deze is ontworpen voor de Amerikaanse markt. Volgt regels van de Amerikaanse SEC, is vaak goedkoper door schaalvoordelen en de Amerikaanse belastingstructuur, en mag doorgaans niet aan EU-retailbeleggers worden verkocht tenzij er een PRIIPs KID is (zeldzaam).

Dus: voor Nederlandse beleggers is een UCITS ETF in de praktijk de beste (en vaak enige) optie (omdat het de enige is die je broker jou mag aanbieden).

Aan de andere kant zijn Amerikaanse ETF’s het beste voor Amerikaanse beleggers (vanwege fiscale efficiëntie en lagere kosten).

Wat betekent “UCITS ETF” eigenlijk?

UCITS staat voor Undertakings for Collective Investment in Transferable Securities. Het is het belangrijkste EU-kader voor beleggingsfondsen voor particuliere beleggers.

Kort gezegd is een UCITS ETF een ETF die voldoet aan de UCITS-regels van de EU.

Een UCITS ETF is een ETF die:

• is gedomicilieerd in een EU/EER-land (vaak Ierland of Luxemburg),
• voldoet aan de UCITS-richtlijn 2009/65/EC (zoals gewijzigd door UCITS V, Richtlijn 2014/91/EU), en
• daardoor ook in Nederland aan particuliere beleggers mag worden aangeboden via één ‘passport’.

De UCITS-regels schrijven onder meer voor:

• Diversificatieregels: niet meer dan 10% van het fonds in één uitgevende instelling en de bekende 5/10/40-regel (niet meer dan 40% van de activa in posities boven 5%).
• Toegelaten activa: vooral beursgenoteerde effecten en bepaalde derivaten die aan strikte criteria voldoen.
• Risicobeheer- en liquiditeitsregels: limieten op hefboomwerking, dagelijkse waardering en liquiditeitsbeheer.
• Depositary & bewaring: een onafhankelijke bewaarder (depositary) moet de activa van het fonds aanhouden en is in veel gevallen aansprakelijk bij verlies.
• Beleggersinformatie: UCITS-fondsen moeten een kort, gestandaardiseerd informatiedocument verstrekken (historisch de “KIID”, nu meestal een PRIIPs “KID”) en een gedetailleerd prospectus.

De Europese Commissie omschrijft UCITS zelf als een van de “success stories” van de EU op het gebied van bescherming van particuliere beleggers en grensoverschrijdende fondsen-distributie.

Door deze UCITS-regels vind je bijvoorbeeld geen Bitcoin-ETF’s (omdat die niet voldoen aan de diversificatieregels).

Hoe verifieer je of een ETF UCITS is? Voorbeeld

Als je naar justetf.com gaat, vind je daar alle UCITS ETF’s. Hoe herken je ze? Ze bevatten allemaal het woord “UCITS” in hun naam.

Als je bijvoorbeeld zoekt op “IWDA”, de ticker van een ETF die de MSCI World Index volgt, zie je dat de naam “UCITS” bevat (iShares Core MSCI World UCITS ETF USD (Acc)):

Als je 100% zeker wilt zijn, ga dan naar het Key Information Document (KID). Daarin kun je verifiëren dat het inderdaad een UCITS ETF is:

UCITS versus niet-UCITS (Amerikaanse ETF)

Zijn UCITS ETF’s “veiliger”?

“Veiliger” is een gevaarlijk woord in beleggen, UCITS neemt marktrisico niet weg. Je kunt nog steeds geld verliezen.

Wat UCITS wél doet, is een groot deel van de beleggersbescherming standaardiseren, met name:

• Diversificatieregels (extreme concentratie vermijden).
• Strikte regels rond hefboom en het gebruik van derivaten.
• Een onafhankelijke bewaarder met duidelijke aansprakelijkheid als activa verdwijnen.
• Gestandaardiseerde kosten- en risicodisclosure, via de KIID/KID en ESMA-methodologieën (die ook door de AFM worden toegepast, zoals de ongoing charges figure en SRRI).

UCITS kun je daarom het beste begrijpen als “retail-grade verpakking”, een kwaliteitsstempel die zegt:

_{“Dit fonds voldoet aan EU-standaarden voor diversificatie, governance, bewaring, risicobeheer en disclosure om aan particuliere beleggers te mogen worden verkocht.”}

Het zegt NIET:

_{“Deze belegging kan niet dalen.”}

Waarom kunnen particuliere EU-beleggers veel Amerikaanse ETF’s niet kopen?

Door PRIIPs-regels.

Om een Amerikaanse ETF aan particuliere EU-klanten te mogen verkopen, moet die een PRIIPs KID verstrekken. Amerikaanse ETF’s maken die doorgaans niet, waardoor je EU-broker de aankoop blokkeert.

Daarom beperken tradingplatformen zoals DEGIRO, IBKR, Trading 212 en anderen de toegang tot Amerikaanse ETF’s.

Het Europees Parlement heeft expliciet erkend dat dit in de praktijk betekent dat gewone EU-retailbeleggers beperkte toegang hebben tot Amerikaanse ETF’s, deels omdat Amerikaanse uitgevers zich zouden moeten aanpassen aan EU-specifieke performance- en kostendisclosure-regels om een KID te maken.

Kosten: TER vs OCF vs Amerikaanse “expense ratio”

Binnen UCITS is de oude term TER (Total Expense Ratio) in de KIID vervangen door de Ongoing Charges Figure (OCF), die onder andere omvat: beheervergoeding, administratie, bewaring, registratie, transfer agency, vergoedingen voor bestuurders en andere operationele kosten, enz.

Het sluit portefeuillekosten voor transacties, performance fees en sommige uitzonderlijke kosten uit (die apart worden toegelicht).

Dus de OCF van een UCITS ETF is doorgaans een brede en redelijk gestandaardiseerde maatstaf voor doorlopende kosten op fondsniveau.

Veel UCITS factsheets gebruiken informeel nog “TER”, maar als ze UCITS-compliant zijn, moet het getal in de KIID/KID volgens de OCF-methodologie zijn berekend.

Wat betekent dit bij het vergelijken van een UCITS ETF met een Amerikaanse ETF?

Je kunt de headline %-cijfers vergelijken — het zijn allemaal metingen van doorlopende kosten op fondsniveau.

Maar onthoud:

• UCITS OCF is gebaseerd op een specifieke ESMA-methodologie en omvat meestal een brede set operationele kosten.
• Amerikaanse expense ratios volgen SEC-regels — ze zijn grotendeels vergelijkbaar, maar worden niet exact volgens hetzelfde recept berekend.

Dus een verschil zoals 0,06% vs 0,07% is waarschijnlijk realistisch en betekenisvol. Een verschil zoals 0,06% vs 0,26% verdient extra onderzoek:

• Is het UCITS-fonds complexer (bijv. small-cap, synthetische replicatie, valutahedging)?
• Is het veel kleiner (minder schaalvoordelen)?
• Gebruikt het andere tegenpartijen/derivaten die kosten verhogen?
• Is de strategie eigenlijk anders (andere index, sampling of actieve overlay)?

Voor Amerikanen: is het logisch om UCITS ETF’s te kopen?

Meestal NEE, omdat:

• Amerikaanse ETF’s Amerikanen een betere fiscale behandeling geven
• Amerikaanse ETF’s lagere expense ratios hebben
• UCITS-fondsen onnodige lagen van kosten en regulering toevoegen voor Amerikanen

Uitzondering: Amerikanen die in het buitenland wonen gebruiken soms UCITS ETF’s om PFIC-belastingregels te vermijden, maar dit moet worden behandeld met specialistisch belastingadvies.

Veelgestelde vragen over UCITS ETF’s

Moet ik als Nederlandse inwoner UCITS ETF’s kopen?

In de praktijk wel, als je een particuliere belegger bent en je een broker of bank gebruikt die in de EU is gereguleerd.

Die tussenpersonen moeten voldoen aan UCITS/PRIIPs-regels en bieden doorgaans alleen UCITS-compliant of KID-compliant ETF’s aan particuliere klanten aan.

Is een UCITS ETF altijd duurder dan een Amerikaanse ETF?

Niet altijd. Bijvoorbeeld: de iShares MSCI Emerging Markets ETF (EEM) heeft een TER van 0,72%, terwijl de iShares MSCI Emerging Markets UCITS ETF (EIMI) een TER heeft van 0,18%.

In andere gevallen (vooral small-cap, niche of factor-strategieën) kunnen UCITS-versies merkbaar duurder zijn, soms omdat: de fondsomvang kleiner is, replicatie complexer is, securities lending of hedging anders wordt gebruikt, en er minder concurrentie is in die niche in Europa.

Zijn non-UCITS ETF’s “illegaal” voor EU-burgers?

Nee. Het belangrijke onderscheid is:

• Non-UCITS ETF’s zijn niet illegaal.
• Maar EU-regelgeving maakt het moeilijk of onmogelijk voor EU-gereguleerde brokers om ze aan particuliere klanten te verkopen als er geen PRIIPs KID is.

Dus het probleem is: “je broker mag het jou niet aanbieden”, niet: “jij, als persoon, mag het nooit bezitten”.

Verandert UCITS hoe mijn ETF wordt belast?

UCITS gaat over regulering, niet over belasting.

Voor Nederlandse beleggers hangt belasting vooral af van: de domicilie van het fonds (Ierland, Luxemburg, VS, enz.) en jouw eigen fiscale woonplaats en lokale belastingwetgeving.

UCITS-fondsen gebruiken vaak domicilies zoals Ierland die gunstige dubbelbelastingverdragen hebben voor dividendbronbelasting, wat voordelig kan zijn voor veel EU-beleggers, maar de details zijn sterk landafhankelijk.

Garandeert UCITS transparantie over kosten?

UCITS, plus de bijbehorende ESMA-richtlijnen, dwingen een gestandaardiseerde manier af om doorlopende kosten te tonen, en PRIIPs voegt nog een extra laag standaardisatie toe via KIDs.

Toch kunnen transactiekosten, performance fees en sommige uitzonderlijke kosten nog steeds buiten de OCF vallen. Inkomsten en kosten uit securities lending worden vaak in het rapport disclosed, niet in de OCF.

Dus transparantie is veel beter dan in een wereld zonder UCITS/PRIIPs, maar “lees het prospectus en de rapporten” blijft goed advies.