Is XTB betrouwbaar? Veiligheid voor Europese beleggers

Een betrouwbare broker kiezen is de basis van succesvol beleggen op lange termijn. Lage kosten, een gebruiksvriendelijk platform en toegang tot veel markten zijn belangrijk, maar dat alles telt niet als de broker niet veilig is. 

In dit artikel onderzoeken we of XTB een veilig en betrouwbaar platform is voor Europese beleggers. Lees ook onze volledige XTB review.

Ons oordeel over de veiligheid van XTB

Bij EU Personal Finance testen en analyseren we zelf tientallen beleggingsplatforms wereldwijd. 

Wij vinden XTB veilig, om de volgende redenen:

• Toezichthouders: XTB staat onder toezicht van gerenommeerde instanties. Nederlandse klanten vallen onder XTB Limited, gereguleerd door de Cypriotische toezichthouder CySEC.
• Trackrecord: XTB heeft een groot klantenbestand en bestaat al meer dan 20 jaar (opgericht in 2002).
• Beursgenoteerd: XTB is een beursgenoteerd bedrijf en is daardoor transparanter en staat onder strengere controle dan een privébedrijf.
• Beleggerscompensatiestelsel: als gereguleerde broker valt XTB onder een beleggerscompensatiestelsel (hieronder uitgelegd).
• Financiële gezondheid: XTB is een winstgevend bedrijf met tot nu toe een gezonde financiële positie.
• Scheiding van vermogen: je vermogen wordt gescheiden gehouden van het geld van het bedrijf. XTB biedt ook bescherming tegen een negatief saldo.

Een nadeel is dat XTB geen bankvergunning heeft. Je geld (cash) valt dus niet onder het depositogarantiestelsel, alleen onder het beleggerscompensatiestelsel. Dat is gebruikelijk bij brokers, maar het is wel een nadeel ten opzichte van sommige concurrenten.

Wil je weten wat er gebeurt als een broker failliet gaat? Bekijk deze YouTube-video (Engelstalig):

Overzicht van XTB

XTB werd in 2002 in Polen opgericht en is uitgegroeid tot een van de bekendste brokers in Europa, met meer dan 1 miljoen klanten wereldwijd. Het bedrijf is genoteerd aan de Warschause effectenbeurs (WSE). Die notering brengt strenge verplichtingen op het gebied van transparantie en rapportage met zich mee.

Het aanbod van XTB omvat:

• Echte aandelen en ETF's (zonder commissie tot €100.000 omzet per maand)
• Opties op Amerikaanse aandelen en indices (alleen in sommige EU-landen)
• CFD's op aandelen, forex, indices, grondstoffen en crypto
• Automatische beleggingsplannen
• Rente op niet-belegd geld

Maar is het veilig om je geld aan XTB toe te vertrouwen?

Veiligheid en regulering

XTB werkt via verschillende juridische entiteiten, die elk onder toezicht staan van een lokale financiële toezichthouder:

De "beleggersbescherming", ook wel "beleggerscompensatiestelsel" (Investor Compensation Scheme, ICS) genoemd, is een wettelijk vangnet dat door financiële toezichthouders is opgezet. 

Het zorgt ervoor dat je recht hebt op een vergoeding tot een vastgesteld maximum als een beleggingsonderneming failliet gaat en je geld of financiële instrumenten niet kan teruggeven (door faillissement, fraude of operationeel falen). Als Nederlandse klant van XTB Limited is dat maximaal €20.000 via het Cypriotische Investor Compensation Fund. Bij XTB S.A. is dat maximaal €20.100.

Deze stelsels dekken geen beleggingsverliezen door slechte marktprestaties. Ze gelden alleen als de broker zelf in gebreke blijft.

Scheiding van vermogen

XTB houdt het geld van klanten gescheiden van het geld van het bedrijf, zodat je vermogen beschermd is bij een faillissement.

In de praktijk betekent dit dat het geld van klanten op aparte bankrekeningen (ring-fenced accounts) staat, los van het eigen werkkapitaal van de broker. XTB treedt daarbij alleen op als bewaarder. In het onwaarschijnlijke geval van insolventie hoort het geld van klanten niet bij het vermogen van XTB en kunnen schuldeisers van de broker er niet bij.

Wat zegt de Europese wetgeving?

Dit is niet alleen bedrijfsbeleid, het is een wettelijke verplichting onder de Europese financiële regelgeving. Beleggingsondernemingen in de EU vallen onder MiFID II (Markets in Financial Instruments Directive II) en de aanvullende verordeningen, die duidelijke verplichtingen opleggen voor het beheer en de bescherming van vermogen van klanten.

Volgens artikel 16, lid 8, van MiFID II:

"Een beleggingsonderneming die financiële instrumenten van cliënten aanhoudt, treft adequate regelingen om de eigendomsrechten van cliënten te beschermen, met name in geval van insolventie van de beleggingsonderneming, en om te voorkomen dat de financiële instrumenten van een cliënt zonder diens uitdrukkelijke toestemming voor eigen rekening worden gebruikt."

Lees de richtlijn op EUR-Lex hier.

Gedelegeerde Verordening (EU) 2017/565 van de Commissie

Deze verordening bevat meer gedetailleerde regels voor de uitvoering van MiFID II. Zo staat in artikel 4 dat geld van klanten duidelijk herkenbaar moet zijn en op aparte rekeningen moet staan, los van die van de beleggingsonderneming.

Lees de volledige verordening op EUR-Lex hier.

Nationale toezichthouders volgen dit ook

Elk EU-land voert deze regels uit via de nationale toezichthouder, zoals de KNF in Polen of de CySEC in Cyprus. Zo is de bescherming in de hele EU gelijk.

Bescherming tegen een negatief saldo

Particuliere klanten krijgen onder de EU- en VK-regels bescherming tegen een negatief saldo. Je kunt dus niet meer verliezen dan je hebt gestort.

Dit is een belangrijke risicobeperkende maatregel, zeker bij het handelen in producten met hefboom zoals CFD's (Contracts for Difference), waarbij volatiliteit snel tot verliezen kan leiden. Met bescherming tegen een negatief saldo zijn je mogelijke verliezen beperkt tot je rekeningsaldo en heb je geen schuld bij de broker, ook niet bij extreme marktbewegingen.

Wat zegt de Europese wetgeving?

Bescherming tegen een negatief saldo is niet alleen een extraatje van de broker. Het is een wettelijke verplichting voor brokers met een EU-vergunning die met particuliere klanten werken. De regel werd ingevoerd door de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) en is opgenomen in het Europese regelgevingskader.

Interventiemaatregelen van ESMA in 2018

In augustus 2018 voerde ESMA beperkingen in op de CFD-handel voor particuliere beleggers, waaronder de verplichte bescherming tegen een negatief saldo.

"Een onderneming moet ervoor zorgen dat een particuliere klant niet meer geld kan verliezen dan er op zijn handelsrekening staat. Dit geldt per rekening."

De officiële aankondiging van ESMA over de productinterventiemaatregelen vind je hier.

Wie komt ervoor in aanmerking?

Alleen particuliere klanten. Professionele klanten en institutionele beleggers vallen er niet onder, tenzij de broker het vrijwillig aanbiedt (wat XTB niet doet).

Transparantie en financiële gezondheid

XTB S.A. is genoteerd aan de Warschause effectenbeurs. Dat is een groot voordeel voor beleggers en klanten, vooral op het gebied van transparantie, financiële gezondheid en vertrouwen.

Beursgenoteerde bedrijven zijn wettelijk verplicht om het volgende te publiceren:

• Kwartaal- en jaarverslagen
• Gecontroleerde jaarrekeningen
• Belangrijke updates over de bedrijfsvoering en het bestuur

Als klant of potentiële belegger heb je dus vrij toegang tot de financiële resultaten van XTB, de risico's, de omzet, de klantengroei en de winstgevendheid. Het is een open boek.

Strenger toezicht en bestuur

Een notering aan een gereguleerde beurs zoals de Warschause effectenbeurs betekent:

• XTB moet voldoen aan kapitaalvereisten en risicocontroles
• XTB moet regels voor goed ondernemingsbestuur volgen
• XTB staat onder toezicht van de Poolse financiële toezichthouder (KNF) en moet de interne regels van de WSE volgen

Dat verkleint het risico op wanbeheer of fraude en geeft klanten extra zekerheid.

Bewijs van financiële kracht

Om naar de beurs te gaan, moeten bedrijven een sterke financiële positie, een schaalbaar bedrijfsmodel en levensvatbaarheid op lange termijn aantonen. De beursnotering van XTB is een blijk van vertrouwen in het bedrijf en de balans.

Als klant kun je er daardoor meer op vertrouwen dat:

• de broker financieel gezond is
• de kans op een faillissement kleiner is
• de broker indien nodig geld kan ophalen op de kapitaalmarkt

Als voorbeeld zie je hier duidelijk de totale kapitaalratio door de jaren heen:

Reputatie en verantwoording

Een beursnotering vergroot de geloofwaardigheid van een broker bij klanten, institutionele beleggers, de media en toezichthouders. XTB moet een sterke reputatie behouden om de aandelenkoers en het imago te beschermen, wat ethisch en klantgericht gedrag stimuleert.

Die transparantie is een duidelijk voordeel ten opzichte van niet-beursgenoteerde brokers, die hun financiële situatie niet openbaar hoeven te maken.

Andere veiligheidsmaatregelen in de praktijk

Tweestapsverificatie (2FA)

XTB biedt optioneel tweestapsverificatie (2FA) aan voor extra beveiliging bij het inloggen.

2FA voegt een extra beschermingslaag toe aan je account. Naast je wachtwoord heb je dan een tweede verificatie nodig, zoals een code die naar je mobiele telefoon wordt gestuurd of die een authenticator-app (zoals Google Authenticator) aanmaakt.

Conclusie: is XTB veilig voor jou?

Als je een Europese belegger bent, is het korte antwoord: ja, XTB is naar ons oordeel een veilige broker.

• XTB staat onder toezicht van gerenommeerde financiële toezichthouders (CySEC, KNF en FCA).
• XTB valt onder beleggerscompensatiestelsels (voor Nederlandse klanten tot €20.000 via XTB Limited).
• XTB werkt met gescheiden rekeningen en bescherming tegen een negatief saldo.
• XTB is een beursgenoteerd bedrijf met strenge rapportageverplichtingen.

Een nadeel is dat XTB voorlopig geen bankvergunning heeft. Je geld (cash) valt dus niet onder het depositogarantiestelsel, alleen onder het beleggerscompensatiestelsel.

Zoek je een broker met een breder aanbod (zoals directe toegang tot Amerikaanse markten, opties, futures en meer ETF's) en toezicht door meerdere toezichthouders, dan is Interactive Brokers het overwegen waard, als aanvulling of als alternatief. Lees onze volledige Interactive Brokers review voor meer informatie.