Słowniczek
Jakie obligacje skarbowe można kupić?
Ministerstwo Finansów co miesiąc sprzedaje osiem rodzajów obligacji detalicznych. Każda kosztuje 100 zł. Różnią się okresem i sposobem ustalania oprocentowania:
- OTS (3 miesiące) i TOS (3 lata): stałe oprocentowanie przez cały okres.
- ROR (1 rok) i DOR (2 lata): stałe oprocentowanie w pierwszym miesiącu, potem stopa referencyjna NBP (w DOR plus 0,15%). Odsetki wypłacane co miesiąc.
- COI (4 lata) i EDO (10 lat): stałe oprocentowanie w pierwszym roku, potem inflacja plus marża 1,50% (COI) lub 2,00% (EDO).
- ROS (6 lat) i ROD (12 lat): obligacje rodzinne ze stałym oprocentowaniem w pierwszym roku, potem inflacja plus 2,00% (ROS) lub 2,50% (ROD).
Oprocentowanie w pierwszym okresie zmienia się z każdą miesięczną emisją. Kalkulator zawsze korzysta z bieżącej emisji (podanej pod przyciskiem Oblicz), a pełne warunki znajdziesz na stronie obligacjeskarbowe.pl.
Jak działa oprocentowanie obligacji indeksowanych inflacją?
W COI, EDO, ROS i ROD oprocentowanie w pierwszym roku jest stałe. Od drugiego roku to inflacja plus marża. Inflacja to roczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, który GUS ogłasza w miesiącu poprzedzającym dany okres odsetkowy.
Przykład: jeśli inflacja wyniesie 3%, EDO z marżą 2,00% zapłaci w danym roku 5,00%. Gdy inflacja jest ujemna, przyjmuje się zero, więc oprocentowanie nie spada poniżej marży.
Kalkulator nie zna przyszłej inflacji. Dlatego prosi o założenie średniej inflacji na cały okres. Warto sprawdzić kilka scenariuszy, np. 2,5% (cel inflacyjny NBP) i 5%.
Ile kosztuje przedterminowy wykup obligacji?
Jeśli odsprzedasz obligacje przed terminem wykupu, Skarb Państwa pobierze opłatę od każdej obligacji:
- OTS: bez opłaty, ale tracisz wszystkie odsetki.
- ROR: 0,50 zł. DOR: 0,70 zł.
- TOS: 1,00 zł. COI: 2,00 zł. ROS: 2,00 zł.
- EDO: 3,00 zł. ROD: 3,00 zł.
W TOS, EDO, ROS i ROD opłata nigdy nie przekracza naliczonych odsetek, więc nie tracisz kapitału. W ROR, DOR i COI ten limit działa tylko w pierwszym okresie odsetkowym. Później opłata jest pobierana w całości, nawet jeśli jest wyższa niż odsetki narosłe od ostatniej wypłaty.
Jaki podatek płacę od obligacji skarbowych?
Od odsetek płacisz 19% podatku od zysków kapitałowych, czyli tzw. podatek Belki. Pobiera go automatycznie instytucja, która wypłaca odsetki, więc nie musisz nic rozliczać. Przy przedterminowym wykupie podatek liczy się od odsetek pomniejszonych o opłatę.
Obligacje ROR, DOR, TOS, COI i EDO możesz też trzymać na koncie IKE (IKE-Obligacje, prowadzone przez PKO Bank Polski). ROS, ROD i OTS nie mogą trafić na IKE. Jeśli spełnisz warunki wypłaty z ustawy o IKE i IKZE (60 lat albo 55 lat i prawo do emerytury oraz wpłaty w co najmniej 5 latach kalendarzowych), nie płacisz podatku Belki. Zaznacz opcję IKE w kalkulatorze, żeby zobaczyć wynik bez podatku. Limit wpłat na IKE w 2026 roku to 28 260 zł.
Kto może kupić obligacje rodzinne ROS i ROD?
Obligacje rodzinne mogą kupić tylko osoby, które otrzymują świadczenie wychowawcze 800+. Można je kupić do wysokości otrzymanych świadczeń, pomniejszonej o obligacje rodzinne kupione wcześniej. Pieniędzy z przedterminowego wykupu obligacji rodzinnych nie można przeznaczyć na zakup obligacji rodzinnych z nowej emisji.
Jak liczy ten kalkulator?
Kalkulator stosuje zasady z listów emisyjnych bieżącej emisji:
- Liczy odsetki dla każdej obligacji o wartości 100 zł i zaokrągla je do pełnych groszy, tak jak w listach emisyjnych.
- Przyjmuje stałą inflację i stałą stopę NBP przez cały okres. W rzeczywistości obie będą się zmieniać.
- Przy przedterminowym wykupie liczy odsetki za pełne miesiące. Skarb Państwa liczy je za faktyczną liczbę dni, więc wynik może różnić się o kilka groszy na obligacji.
- W ROR, DOR i COI odsetki są wypłacane na bieżąco. Kalkulator ich nie reinwestuje.
- Nie uwzględnia zamiany obligacji, w której nowe obligacje kupujesz taniej (zwykle po 99,90 zł).
- „Kwota końcowa w dzisiejszych złotych” to kwota końcowa pomniejszona o założoną inflację. Pokazuje, ile ta kwota będzie warta w dzisiejszych pieniądzach.